Een zonnepark op de Elhorst/Vloedbelt

Als een donderslag bij heldere hemel kreeg Zenderen begin November via een schrijven aan omwonenden en via de Vox en de Week van Borne bericht van het besluit van Twence om in Zenderen een zonnepark op te richten. Twence had besloten om voor de plaatsing van de zonnepanelen de locatie Elhorst/Vloedbelt te gebruiken, de oppervlakte op maximaal 13 ha te bepalen en de ligging op het stortterrein gearceerd aangegeven. Het rendement van de te plaatsen zonnepanelen zou volgens hun berekeningen voldoende zijn om ca 3500 huishoudens van elektriciteit te voorzien.

In haar publicaties gaf Twence aan dat de ontwikkeling van dit park zal plaats vinden in nauwe samenspraak met de omgeving en willen daarom bij de vergunningaanvraag zoveel mogelijk rekening houden met de wensen van de omgeving. Participatie dus.
Dit geldt dus blijkbaar niet voor de keuze van het zonnepark op de locatie E/V, noch voor de oppervlakte van het zonnepark en noch voor de exacte locatie van de zonnepanelen op de E/V. Hun besluit is genomen en de vergunningsaanvraag wordt in December 2020 ingediend, de formele procedure loopt van Januari 2021 tot Juli 2021 en pas vanaf September 2021 tot December 2021 gaat Twence in gesprek over participatie. Er zal dan al sprake zijn van een voldongen feit. Participatie is dan waarschijnlijk alleen nog mogelijk op het gebied van landschappelijke inpassing en mogelijke vormen van deelname in de opbrengst van de zonnepanelen. (postcoderoos?)
In Februari 2022 tot Maart 2022 is de start van de bouw van het zonnepark gepland en in Juni 2022 moet het zonnepark gereed zijn. Aldus de planning van Twence.

Ter informatie, het is de bedoeling dat de zonnepanelen geplaatst worden op het maaiveld en niet op de hellingen van de stortheuvels waardoor de zichtbaarheid beperkt wordt al naar gelang de hoogte van de panelen.

Wat is de impact van dit plan?
Het gebied van 13 ha waarop de zonnepanelen geplaatst worden beslaat exact dat gedeelte van het 40 ha stortgebied waarop in de toekomst nog gestort mag worden. Er is een aantal jaren geleden nog een compleet stortcompartiment aangelegd van ca 3 ha waar nog steeds geen gebruik van wordt gemaakt. Er is simpelweg geen afval meer om te storten. Dit compartiment valt buiten de 13 ha en kan dus nog voor afvalstort in gebruik worden genomen.
Ter informatie, in het onlangs door de Raad van State op 28-10-2020 goedgekeurde Provinciale Inpassingsplan (PIP) t.b.v. de mestverwerkingsinstallatie met de daarbij behorende omgevingsvergunning is tevens vastgelegd dat er per jaar nog steeds voor 95.000 ton afval gestort mag worden tot in lengte van jaren. De vergunning geldt nl. voor onbepaalde tijd.

Twence wil de geldende bestemming “Afvalstort” op die 13 ha laten bestaan en dus oneigenlijk gebruiken om zonnepanelen te installeren voor de duur van ca 25 jaren m.a.w. èn afvalstort èn zonnepanelen. Het valt nog te bezien of dit juridisch mogelijk is. Logisch en voor de hand liggend zou zijn om de bestemming voor die 13 ha aan te passen.

Stortplaatsen worden wel vaker gebruikt om zonnepanelen te plaatsen doch dan is er wel sprake van stortplaatsen die officieel gesloten zijn met de daaraan verbonden voorwaarden.
De bestemming afvalstort op de E/V voor onbepaalde tijd blijft echter wel van kracht, zie uitspraak Raad van State van 28-10-2020.

Bij het Europese Hof is recentelijk een uitspraak gedaan met als onderwerp de gevolgde procedure bij de plaatsing en bouw van windmolenparken en zonneakkers. De gevolgde werkwijze is voorgelegd aan het Europese Hof omdat de belangen van burgers praktisch gezien vrijwel volledig buiten spel zijn gezet. De uitspraak hiervan was hoopgevend en veelbelovend voor eventuele nog te volgen procedures.

Andere vragen zijn: Is het rendement van dit zonnepark wel acceptabel t.o.v. de investeringen?
De universiteit van Wageningen kwam b.v. met een rapport waaruit bleek dat voor efficiënt ingedeelde zonneparken per ha een stroomopbrengst te realiseren is voor ongeveer 150 huishoudens per jaar. Voor 13 ha zou dit dan 13 x 150 huishoudens is 1950 huishoudens. Dit is bijna de helft van de door Twence berekende aantallen.
In 2019 leverde zonnestroom niet meer op dan 0,9% van ons totale finale energieverbruik in Nederland, voor windstroom bedroeg dit 1,83%. Een druppel op een gloeiende plaat.

Is er wel draagvlak onder de gemeenschap van Zenderen? Door de plannen van Twence in het verleden werd Zenderen al veroordeeld om als afvalput (stortlocatie) voor Twente te dienen, daarna als beerput (mestverwerkingsinstallatie) voor Twente, nu weer een zonnepark en straks ook nog een eventuele provinciale Vloedbeltsverbindingsweg. Er is zelfs sprake van windmolens. Dit alles op de locatie Elhorst/Vloedbelt.
De overlast ten gevolge van al deze activiteiten komen uiteindelijk alleen ten laste van de gemeenschap van Zenderen. Wel de lasten niet de lusten.

Ter informatie, t.b.v. de totstandkoming van de locatie Elhorst/Vloedbelt moesten destijds ruim 20 woningen opgekocht en gesloopt worden, een groot aantal ha aan bomen moest worden gekapt, een hele buurtschap werd ontwricht en werd er nota bene bij de officiele opening in 1994 door Twence vastgesteld dat in feite de locatie E/V overbodig was. Vele tientallen procedures vanaf 1981 waren het gevolg.
Na 2000 werd de stortlocatie E/V als het ware buiten gebruik gesteld vanwege gebrek aan te storten afval en door het stortverbod. Daarna kwam de mestverwerkingsinstallatie, nu weer het zonnepark en ook de Vloedbeltsverbindingsweg is aan de orde. Er is zelfs sprake van een aantal windmolens op deze locatie. Het kan niet op.

Op deze manier is en wordt Zenderen tot in lengte van jaren opgezadeld met een bedrijventerrein die oorspronkelijk alleen was bestemd voor een afvalstortlocatie voor de duur van ca 25 jaren. Opening in 1994.
Sluiting hiervan en aanpassing naar de bestemming natuur en recreatie is nog steeds een wens.

E.J.A. Mossel
Zenderen